dobbelspel yahtzee

Boerenschroom spelregels en informatie

Er zijn ontelbaar veel verschillende dobbelspellen. Het is dan ook een eeuwenoud spel. Onze verre voorvaderen, de Germanen, dobbelden al regelmatig en er zijn in de loop der tijd alleen maar meer verschillende spellen bijgekomen. Een van deze spellen is Boerenschroom. Dit spel wordt overigens niet alleen met dobbelstenen gespeeld. Naast dobbelstenen worden er bij dit spel ook gebruik gemaakt van kaarten. Nieuwsgierig naar dit populaire spel dat al bijna een eeuw in ons land gespeeld wordt en nu ook online te spelen is? In dit artikel leggen we je uit hoe het oud Hollandse spel precies werkt en wat de spelregels zijn.

Kaarten en dobbelstenen

Laten we eerste eens kijken waar het spel allemaal uit bestaat. Allereerst speel je bij Boerenschoom met twee bijzondere dobbelstenen. Deze hebben namelijk niet, zoals andere dobbelstenen, ogen van 1 tot en met 6. De eerste dobbelsteen heeft vlakken met de nummers 1, 2 en 3en daarnaast nog een vlak met de letter B. De andere twee vlakken zijn leeg. De tweede dobbelsteen heeft de cijfers 4,5 en 6 en de letter S. Ook bij deze dobbelsteen zijn er dus twee lege vlakken. Naast de dobbelstenen, wordt er bij dit spel ook gebruik gemaakt van acht verschillende kaarten. Deze kaarten stellen verschillende personen voor. De personen zijn:

Advocaat
Klerk
Burgemeester
Secretaris
Veldwachter
Rijksontvanger
Boer Bartel
Boer Sijmen

Het begin

Dit dobbelspel is geschikt voor 2 – 8 personen. Het begin van Boerenschroom is simpel. Iedereen legt 15 cent (speel)geld in de pot. Vervolgens worden zes van de acht kaarten verkocht aan de spelers die het meeste bieden. Het maakt nogal wat uit welk kaartje je hebt, maar daar komen we later op terug. Het geld dat voor de kaarten betaald wordt, komt ook in de pot terecht. De laatste twee kaarten worden aan de twee laatste spelers overgelaten. Deze kaartjes hoeven niet betaald te worden. Je mag overigens ook meerdere kaartjes hebben. Degene die de kaart van de rijksontvanger heeft, mag echter niet ook nog eens een kaart van een boer hebben.

Dobbelen

Zodra de kaartjes verdeeld zijn, kan het dobbelspel echt beginnen. De Burgemeester begint altijd met gooien en vervolgens wordt er met de klok mee om de beurt gegooid met de dobbelstenen. Als je een aantal ogen gooit, zonder de letters B of S, mag je dat aantal centen uit de pot trekken. Gooi je echter een B in combinatie met een aantal ogen, is de Burgemeester degene die dat aantal ogen uit de pot mag halen aan centen. Wanneer je een S gooit, is het aantal ogen aan centen voor de Secretaris. Ook hij of zij mag deze centen uit de pot pakken.

Iedere keer als er een leeg vlak wordt geworpen bij het dobbelen noemen we dit een ‘niet’. Elke keer als dat gebeurt krijgt de Rijksontvanger een cent. Wanneer het een niet is zonder letter op de andere dobbelsteen, wordt dit Personeel genoemd en zal diegenen die geworpen heeft moeten betalen. Als het een ‘niet’ met een letter is, komen we uit bij een van beide boeren. Aangezien de letters ‘B’ en ‘S’ voor boer Bartel en boer Sijmen staan. Wanneer er een B en een S geworpen worden is het helemaal raak. Dat betekent BoerenSchroom wat inhoudt dat de belastingen die we hiervoor noemden met een cent verhoogd worden. De veldwachter dient deze verhoging aan te kondigen en om het te bevestigen legt de rest een extra cent in de pot.

Het einde

Uiteindelijk kan het spel zover komen dat iemand met dobbelen meer ogen werpt dan dat er (speel)centen in de pot liggen. In dat geval moet deze de pot laten liggen en begint de laatste fase van het spel. Eigenlijk kunnen alleen de Advocaat en de Klerk dan nog geld verdienen. Het aantal ogen dat iedere werper vervolgens meer gooit dan er in de pot ligt, zal hij of zij in centen moeten betalen aan de Advocaat. Iedereen die een ‘niet’ gooit, zal daarvoor een cent moeten geven aan de Klerk. Dit gaat net zo lang door totdat iemand precies het aantal ogen gooit van het overgebleven aantal centen in de pot.

Teksten op de kaarten

Het typische van Boerenschroom is dat de spelregels eigenlijk ook op de kaarten te vinden is. Alle worpen die je kunt gooien, zijn op de kaarten ook aangegeven, inclusief humoristische oud Hollandse teksten. Deze bevestigen enkel de spelregels en betekenen dus niet dat je nog eens extra moet betalen.

Probeer Boerenschroom eens!

Wist je overigens dat dit spel gebaseerd is op het nieuwe belastingstelsel dat minister Jean Appelius in 1821 invoerde? Hoewel dit dobbelspel in eerste instantie misschien moeilijk lijkt, dagen we je uit om het eens te proberen. Je zult zien dat het stukken gemakkelijker is dan je denkt en dat het een ontzettend leuk en spannend spel is.